دریچه‌های قلبی هموگرافت ایرانی: ارزیابی دوام و پیامدهای بلندمدت

هیدری روچی، علیرضا؛ رادمهر، حسن؛ tavakoli، سید امیرحسین؛ جعفرزاده کاشی، طاهره سادات؛ مهدوی مازده، میترا. (۲۰۱۶). ارزیابی دوام و پیامدهای بلندمدت دریچه‌های قلبی هموگرافت ایرانی. بانکداری سلولی و بافتی (Cell and Tissue Bank)، دوره ۱۷، شماره ۴، صص ۶۰۳-۶۱۰. انتشار آنلاین در ۸ اوت ۲۰۱۶.

چکیده:

دوام و میزان عوارض دریچه‌های قلبی هموگرافت، با در نظر گرفتن عوامل مرتبط با بیمار و تکنیک‌های جراحی، عمدتاً به کیفیت آلوگرافت‌ها بستگی دارد که این کیفیت در ویژگی‌های اهداکننده و مهم‌تر از آن، فرآیندهای بازیابی و پردازش بافت بازتاب می‌یابد. به‌منظور ارزیابی کیفیت، مطالعه‌ای برای تعیین دوام و پیامدهای بلندمدت دریچه‌های هموگرافت تهیه‌شده توسط بانک بافت ایران انجام شد. در این مطالعه گذشته‌نگر، داده‌های مربوط به ۴۰۰ دریافت‌کننده غیرمتوالی دریچه‌های قلبی کرایوپرزرو (شامل ۲۲۲ دریچه ریوی و ۱۶۸ دریچه آئورت) که بین سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۵ پیوند شده بودند، از نظر پیامدهای بلندمدت از جمله عوارض و دوام بررسی شد. میانگین زمان پیگیری ۸/۴۹ ماه و میانه سنی دریافت‌کنندگان ۱۱ سال بود. مرگ‌ومیت ۱۰ ساله ۲۱ درصد گزارش شد. میزان عوارض دیررس ۲ درصد و میانه بقای دریچه‌ها ۱۲۰ ماه بود. دریچه‌های ریوی دوام بیشتری نشان دادند و اندازه کوچک دریچه با بقای کمتری همراه بود. بقای یک، پنج و ده‌ساله دریچه به‌ترتیب ۸۲، ۷۶ و ۷۳ درصد بود. یافته‌ها نشان‌دهنده عملکرد مطلوب هموگرافت‌ها با میزان عوارض دیررس پایین است؛ بااین‌حال، برای دستیابی به دوام بلندمدت قابل‌رقابت، نیاز به توجه بیشتری وجود دارد.

مقدمه:

از سال ۱۹۶۲، زمانی که نخستین دریچه آئورت هموگرافت در موقعیت قلبی کاشته شد، و پس از آن در سال ۱۹۶۷، به‌دنبال جایگزینی دریچه آئورت با اتوگرافت دریچه ریوی، روند استفاده از دریچه‌های بافتی انسانی برای تعویض دریچه قلب به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته است (Ross 1987؛ Gonzalez-Lavin و همکاران 1988؛ Shapira و Shemin 1994؛ Ciubatu و همکاران 2013). این رویکرد عمدتاً به دلیل مزایای متعدد و غیرقابل‌انکار آلوگرافت‌ها در مقایسه با گزینه‌های جایگزین موجود بوده است (Kilian و همکاران 2010؛ Chambers 2014).

با این حال، معایب اصلی دریچه‌های قلبی هموگرافت، یعنی دوام ناکافی در مقایسه با دریچه‌های مکانیکی و دسترسی محدود، همچنان در برخی زیرگروه‌های بیماران موضوع بحث‌برانگیزی است، چرا که دوام دریچه از اهمیت بالایی برخوردار است (Bando و همکاران 1995؛ Elkins و همکاران 2001؛ Takkenberg و همکاران 2002؛ Gulbins و همکاران 2003؛ Yap و Yii 2004؛ Tierney و همکاران 2005؛ Boethig و همکاران 2005؛ Kalfa و همکاران 2011؛ Henaie و همکاران 2012؛ Nappi و همکاران 2014؛ Etnel و همکاران 2016).

مؤسسات فعال در زمینه فرآوری بافت‌های انسانی مسئولیت تأمین بافت‌های پیوندی با بالاترین سطح ایمنی و کارایی و به تعداد کافی برای رفع نیازهای محلی را بر عهده دارند. در حوزه فرآوری، اکثر این مؤسسات از پروتکل‌های تقریباً مشابهی پیروی می‌کنند؛ با این حال، تفاوت‌ها به‌طور گسترده مستند شده‌اند و همه این تفاوت‌ها در راستای تولید بافت‌های پیوندی انسانی با کیفیت بالا و بادوام است. به‌عنوان یک دغدغه مهم، دوام بلندمدت هموگرافت‌های تهیه‌شده توسط بانک بافت ایران به‌عنوان یک شاخص کمی کیفیت مورد بررسی قرار گرفت و قطعاً یافته‌ها می‌توانند به بهبود فرآیند کمک کنند.

این مطالعه عمدتاً با هدف تعیین پیامد بلندمدت بیماران، عوارض و مرگ‌ومیر مرتبط با دریچه و دوام هموگرافت انجام شد. احتمالات بقا بر اساس نقاط پایانی تعریف‌شده شامل نیاز به تعویض دریچه یا مرگ مرتبط با هموگرافت برآورد گردید. میزان تمام عوارض احتمالی حین عمل و پس از پیوند نیز مورد توجه قرار گرفت.

روش‌شناسی:

این مطالعه به صورت گذشته‌نگر بر روی ۴۰۰ دریافت‌کننده غیرمتوالی دریچه‌های قلبی هموگرافت (شامل ۲۲۲ دریچه ریوی و ۱۷۸ دریچه آئورت) که بین سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۵ در سراسر ایران پیوند شده بودند، انجام شد. تمامی دریچه‌ها محصول بانک بافت ایران بودند و فرآیند آماده‌سازی آنها طی دوره مطالعه بدون تغییر باقی مانده بود.

log survival /base on type homograft

میانه سنی دریافت‌کنندگان ۱۱ سال (محدوده: ۱ ماه تا ۸۴ سال) و ۵/۵۸ درصد از شرکت‌کنندگان مرد بودند. شایع‌ترین علت تعویض دریچه، بیماری‌های مادرزادی (۸/۸۱ درصد) و شایع‌ترین آسیب‌شناسی دریچه، تنگی دریچه (۲/۶۷ درصد) بود.

پیامدهای مورد بررسی شامل:

مرگ‌ومیر حین عمل و زودرس (طی ۳۰ روز اول)

عوارض پس از جراحی (از جمله اندوکاردیت، سکته، نارسایی کلیوی و …)

بقای بیمار و دوام دریچه (نیاز به تعویض مجدد یا مرگ مرتبط با هموگرافت)

برای تحلیل داده‌ها از روش‌های کاپلان-مایر (برای برآورد بقا)، آزمون لگ‌رنک (برای مقایسه زیرگروه‌ها) و مدل رگرسیون کاکس (برای شناسایی عوامل مؤثر بر دوام) استفاده شد. میانگین زمان پیگیری ۸/۴۹ ماه بود.